Кацярына Мікалаеўна Кобра
Кацярына Мікалаеўна Кобра | |
---|---|
польск.: Katarzyna Kobro | |
![]() | |
Імя пры нараджэнні | Екатерина Николаевна Кобро |
Дата нараджэння | 26 студзеня 1898[1][2][…] |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 21 лютага 1951[1][4][…] (53 гады) |
Месца смерці | |
Месца пахавання | |
Грамадзянства |
![]() ![]() ![]() |
Муж | Уладзіслаў Максімілянавіч Страмінскі[5] |
Дзеці | Ніка Страмінская |
Род дзейнасці | мастачка, скульптарка, тэарэтык мастацтва |
Жанр | скульптура, авангард |
Вучоба | |
Мастацкі кірунак | абстракцыянізм |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/PL_Lodz_Doly_Cemetery_Katarzyna_Kobro.jpg/300px-PL_Lodz_Doly_Cemetery_Katarzyna_Kobro.jpg)
Кацярына Кобра (Кацярына Мікалаеўна Кобра; польск.: Katarzyna Kobro; руск.: Екатерина Николаевна Кобро; 26 студзеня 1898, Масква — 21 лютага 1951, Лодзь) — руская і польская авангардная скульптарка, прадстаўнік авангарднага мастацтва, жонка Уладзіслава Страмінскага. Звязаная з Вілейкай.
Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]
Нарадзілася ў Маскве. Матка Яўгенія Разанава, бацька Мікалай фон Кобра. Яе адзінай дачкой была Ніка Страмінская (пам. у 2001), доктар-псіхіятр і пісьменніца, прапагандыст мастацтва сваіх бацькоў. Была ў ліку сузаснавальнікаў групы мастакоў «Blok», «Praesens» і «a.r.». «a.r.» («awangarda rheczywista» або «сапраўдны авангард») 1929. Апошняе скарачэнне перадаецца часам як «artyści rewolucyjni» ці «рэвалюцыйныя мастакі». Дачка Кобры і Страмінскага Ніка Страмінская сцвярджае аб памылковасці такой расшыфроўкі[6]. «Artyści rewolucyjni» — рэвалюцыйныя артысты.
Перавярнула ўспрыманне скульптуры. Адмовілася ад успрыняцца скульптуры як цвёрдага рэчава, каменя. Пад уплывам канструктывізму адрынула індывідуалізм, суб’ектывізм і імпрэсіянізм у мастацтве, сцвярджала, што іх месца займае аб’ектывізм формы. Галоўным пунктам канцэпцыі Кобры ёсць паняцце бясконцасці прасторы. Адначасова з гэтым вынікае адмаўленне ад кампазіцыйнага цэнтру, нібыта кожны пункт скульптуры аднолькава важны.
Ад верасня 1939 года да мая 1940 года, хаваючыся ад вайны, жыла разам з сям’ёй у Вілейцы.
У 2009 «Тэатр Тэлевізіі» (Польшча) паставіў п’есу «Сляды выяў», у якой паказанае прыватнае жыццё Кацярыны Кобры і Уладзіслава Страмінскага[7].
Памяць[правіць | правіць зыходнік]
Пахаваная ў Лодзі ў праваслаўнай частцы могілак «Долы». Большасць яе прац знаходзіцца ў Музеі мастацтва ў Лодзі. Ад 2001 у Польшчы існуе мастацкая прэмія імя Кацярыны Кобры.
Зноскі
- ↑ а б Katarzyna Kobro
- ↑ Mikina E. Katarzyna Kobro // Kobro, Katarzyna // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T047075
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118986767 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 13 снежня 2014.
- ↑ Katarzyna Kobro // Brockhaus Enzyklopädie
- ↑ Union List of Artist Names — 2021. Праверана 9 мая 2022.
- ↑ Strzemińska N. Miłość, sztuka i nienawiść. О Katarzynie Kobro i Władysławie Strzemińskim. Res Publica, Warszawa, (1986) (польск.) ISBN 83-7046-017-8
- ↑ filmpolski.pl: POWIDOKI
Літаратура[правіць | правіць зыходнік]
- Strzemińska N. Miłość, sztuka i nienawiść. О Katarzynie Kobro i Władysławie Strzemińskim. Res Publica, Warszawa, 1986 (польск.) ISBN 83-7046-017-8.
- Grzegorz Sztabiński, Dlaczego geometria? problemy współczesnej sztuki geometrycznej, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2004 (польск.) ISBN 83-7171-729-6.
- Andrzej Turowski «Budowniczowie świata. Z dziejów radykalnego modernizmu w sztuce polskiej», Universitas, Kraków 2000 (польск.) ISBN 83-7052-673-X
- «Katarzyna Kobro 1898—1951. W setną rocznicę urodzin» — katalog wystawy, Muzeum Sztuki w Łodzi, 1998 (польск.)
- Janusz Zagrodzki «Katarzyna Kobro i kompozycja przestrzeni», PWN, Warszawa 1984 (польск.)
- Andrzej Turowski «Konstruktywizm polski. Próba rekonstrukcji nurtu 1921—1943», Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1981 ISBN 83-04-00557-3 (польск.)
Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]
- Kobro.art.pl (польск.)
- Małgorzata Kitowska-Łysiak, nota artyski na portalu culture.pl Архівавана 14 мая 2011. (польск.)
- Katarzyna Kobro w iMNK — Wirtualnym Muzeum Narodowym w Krakowie (польск.)
- Мастак Уладзіслаў Страмінскі: лёс, творчасць і Вілейка Архівавана 4 студзеня 2014. // «Рэгіянальная газета».